Wie maakt het echtscheidingsconvenant op?
De deskundige legt uit
Er zijn veel partijen die u van dienst kunnen zijn bij het opstellen van een echtscheidingsconvenant. Vaak kiest men voor een advocaat, maar waarom eigenlijk?
Op dit moment eindigt ruim 33 procent van alle huwelijken in Nederland door echtscheiding. Gemiddeld scheiden er per jaar in Nederland 33.000 echtparen. Dat er in een echtscheidingsprocedure veel op u afkomt, zal geen verrassing zijn. Wie de krant openslaat of een keertje op google zoekt zal echter versteld staan van de vele deskundigen die zich als dé adviseur aanbieden. Maar op welk type kunt u nu écht bouwen?
Tot voor kort waren advocaten de enige aanbieder van diensten op ‘de echtscheidingsmarkt’. Wie de geschiedenis van het echtscheidingsrecht kent, weet wat de reden was: vroeger moest er écht geprocedeerd worden als een echtpaar wilde scheiden. Ook als de echtgenoten het er over eens waren dat hun huwelijk niet door de dood zou eindigen, moesten er twee advocaten aan te pas komen. Een van de echtgenoten diende vervolgens bij de rechter ‘bekennen’ dat hij overspel had gepleegd. In het echtscheidingsrecht werd dat ook wel de grote leugen genoemd. Gelukkig zijn de tijden veranderd en hoeft er niet gelogen te worden. Als tenminste een van de echtgenoten van mening is dat het huwelijk duurzaam is ontwricht, zal de rechter de echtscheiding uitspreken.
Vaak willen de aanstaande ex-echtgenoten wel van te voren de (financiële) gevolgen van hun huwelijk regelen. Dat gebeurt dan in een echtscheidingsconvenant. Als er minderjarige kinderen zijn bepaalt de wet dat er ook een ouderschapsplan verplicht is. De vraag die dan opkomt, is welke adviseur u het beste kunt inschakelen. De groep mensen die besluit niet voor een advocaat te kiezen wordt steeds groter. Op zich is dat niet zo vreemd. Onze wereld wordt steeds ingewikkelder en dat geldt ook voor het recht. Het huwelijksvermogensrecht is een van de meest ingewikkelde terreinen. Niet alleen omdat de wetgeving op dat gebied met enige regelmaat verandert, maar ook omdat de fiscale consequenties (bijvoorbeeld op het gebied van de inkomstenbelasting, overdrachtsbelasting, schenk- en erfbelasting) steeds belangrijker worden.
Laten dat nu net de rechtsgebieden zijn die tijdens de universitaire studie die de meeste advocaten achter de rug hebben nu (nagenoeg) niet of in ieder geval niet voldoende aan bod komen. Op deze rechtsgebieden worden (kandidaat-)notarissen tijdens hun universitaire studie door en door getraind. Om die reden verbaast het mij dat er nog steeds mensen zijn die hun echtscheidingsconvenant door advocaten laten opmaken.
Er speelt ook nog iets anders. Als u de gemeenschappelijke zaken wilt verdelen, verplicht de wet u soms een notaris in te schakelen. Neem bijvoorbeeld de eigen woning. Indien het echtscheidingsconvenant door een advocaat is opgemaakt en de echtscheiding uitgesproken is, moet er bij de verdeling van de woning een notaris aan te pas komen. De wet bepaalt dat de notaris er niet van uit mag gaan dat de advocaat zijn werk goed gedaan heeft. Integendeel! De notaris moet het convenant voor zover het de verdeling van de goederen betreft, nogmaals beoordelen. En uiteraard zijn er ook advocaten die hun vak uitstekend verstaan, maar ook het door hen opgestelde echtscheidingsconvenant moet beoordeeld worden. Als de notaris van mening is dat het echtscheidingsconvenant goed is, mag hij pas de verdeling uitvoeren. In dat geval betaalt u dus twee keer voor hetzelfde! Had u het echtscheidingsconvenant direct door de notaris laten opstellen, dan was u goedkoper uit geweest.
Ik hoor u al denken: “Ja, Autar jij hebt makkelijk praten. Je zit hier gewoon reclame te maken voor je eigen beroepsgroep.” Dat ik deze dienstverlening van het notariaat onder uw aandacht breng is juist, maar ik ben niet de enige. De rechter doet dat namelijk ook. In vrijwel elke echtscheidingsprocedure waarin partijen geen overeenstemming over de verdeling van hun goederen kunnen bereiken, wijst de rechter een onafhankelijke notaris (en geen onafhankelijke advocaat!) aan. U raadt al waarom: de notaris is écht onafhankelijk, hij moet beide partijen op de juridische én fiscale consequenties wijzen en hij is getraind partijen tot elkaar te brengen.
Ofschoon in theorie elke notaris een echtscheiding zou moeten kunnen verzorgen, is het verstandig voor een in echtscheiding gespecialiseerde notaris te kiezen. U vindt een dergelijke notaris via: www.vmsn.nl.
kees, Dinsdag 11 Oktober 2011 10:18
Het is een groot goed dat er (eindelijk) in de wet is bepaald dat er in geval van minderjarige kinderen een ouderschapsplan moet worden opgesteld. Helaas is er niet iets soortgelijks geregeld voor de boedelscheiding. Maar al te gemakkelijk wordt er door de rechter een echtscheiding uitgesproken en wordt de boedelscheiding daar niet in meegenomen. Gevolg is vaak jarenlange ellende om dat te regelen. Zeker als 1 van de partijen niet meewerkt. Gevolg is dat er 1 partij opdraait voor de schulden etc. Grote dooddoener is dat de rechter desgevraagd zegt dat er met de boedelscheiding dan een vordering op die andere partij is.
Waarom niet een verp;ichting om eerst een boedelscheidings convenant te overleggen, getekend door beide partijen voordat er ook maar over de scheiding een uitspraak wordt gedaan? Als er kinderen zijn moet je dat ook eerst regelen toch?
In mijn geval ben ik nu al 5 jaar aan het strijden om mijn boedelscheiding te regelen. Draai ik in mijn eentje op voor alle schulden en heb als enige een loonbeslag daarvoor. Ik kan mijn leven niet opnieuw beginnen en geen enkele rechter die ook maar iets wil of kan doen.
Tot nu toe heb ik al 138.000 euro mogen betalen.
Rechters?? Ik zal niet gaan uiten hier wat ik van ze vind. Maar dat dat niet positief is moge duidelijk zijn.
Otto, Dinsdag 11 Oktober 2011 10:31
De beste manier is om niet één maar twee specialisten te raadplegen. Een civiel- en een fiscaal jurist. Kost wel een paar centen meer, maar je krijgt er meer zekerheid door. Grotere notariskantoren hebben vaak beide expertises in huis.
Elise Timmer, Dinsdag 11 Oktober 2011 12:28
Dit stuk is nogal een reclamespotje voor de notaris en eenzijdig gesteld. Ik mis de scheidingsbemiddelaar in dit geheel. Dit is diegene die de hele scheiding kan regelen (financieel en aandacht voor emoties) en het convenant opstelt. Deze wordt vervolgens door advocaat ingediend bij de rechtbank (dit laatste regelt de bemiddelaar en hoeft de klant niet te doen.
De bemiddelaars hebben veelal (naast een financiele achtergrond) ook een coachingsachtergrond, waardoor ze de communicatie tussen de ex partners kan verbeteren en zo tot heldere keuzes kan komen. Dit laatste aspect is iets waar een notaris doorgaans geen achtergrond in heeft.
Anoeshka Autar, Dinsdag 11 Oktober 2011 13:00
De kosten die gemaakt worden tijdens een echtscheiding. Wie betaald die kosten?
I. van Driel, Dinsdag 11 Oktober 2011 14:09
Geachte heer Autar,
Zonder de onafhankelijkheid van de notaris in twijfel te trekken, wie ben ik immers om dat te doen, merk ik op dat het aanstellen van een boedelnotaris een ander karakter draagt dan u hier doet voorkomen. Immers partijen die scheiden middels een convenant bereiken zonder tussenkomst van de rechter een akkoord over de verdeling van de gemeenschap en de zorgtaken voor minderjarige kinderen. Een advocaat mag op grond van zijn beroepsregels zelfs niet eens een convenant opstellen voor partijen die tegenstrijdige belangen hebben of het niet met elkaar eens (willen) worden. Sterker nog de advocaat die een convenant heeft trachten op te stellen, moet in dat geval partijen ieder naar een eigen advocaat verwijzen. Aan de gevallen waarin een boedelnotaris wordt benoemd ligt dus al een hele andere situatie ten grondslag dan bij partijen die in goede harmonie middels een convenant hun huwelijk willen beeindigen.
Dat de beoordeling van een convenant hetzelfde is als het opstellen daarvan ben ik ook niet met u eens. Het is immers een andere klus om te controleren of iets kan, dan de klus om partijen te begeleiden tot een eerlijke in het belang van beide partijen zijnde verdeling te komen. Dat 2 keer voor hetzelfde zou worden betaald vind ik dan ook te kort door de bocht.
Uiteraard kunt u mij voor de voeten werpen dat ik als advocaat pleit eigen parochie. Ik doe dat dan echter niet meer of minder dan u dat doet.
Anders dan u ben ik van mening dat de rol van een notaris en die van een advocaat in een echtscheidingsprocedure anders van aard is. Deze rollen versterken elkaar echter wanneer een kundig advocaat een convenant opstelt dat de toets der kritiek van een kundig notaris kan doorstaan.
Marion, Woensdag 12 Oktober 2011 14:07
De heer Van Driel schrijft dat als er conflicterende belangen zijn (waar mijns inziens toch altijd sprake van is bij een echtscheiding?) of als ex-partners het tijdens het echtscheidingstraject niet eens (willen) worden, een advocaat, op grond van diens beroepsregels, niet mag overgaan tot het opstellen van een convenant.
Als de notaris (als onafhankelijke derde) dat wel kan, dan kun je toch veel beter meteen naar de notaris gaan?
Dan is ook de stap ook niet meer nodig dat de notaris het convenant van een advocaat moet controleren op het moment dat het huis verdeeld wordt. De notaris heeft immers zelf dat convenant opgesteld. Het lijkt mij prettiger om één deskundige bij het hele traject te hebben die van het begin tot het eind kan begeleiden en niet iemand die je halverwege het traject alsnog moet doorsturen naar een ander.
Laat het maar direct begeleid worden door een onafhankelijke deskundige !
Nancy van Kesteren, Vrijdag 14 Oktober 2011 15:54
Geachte mevrouw Timmer,
De bemiddelaar in dit verhaal is begrepen in de laatste regel van het artikel van de heer Autar. De gespecialiseerde VMSN notaris waar naar wordt verwezen is de notaris-scheidingsbemiddelaar aangesloten bij de VMSN. Inderdaad heeft deze notaris een achtergrond van gecombineerde psychologische en juridische kennis en kan deze partijen door het proces heen coachen. Ik ben het helemaal met u eens dat dit een toegevoegde waarde is voor de echtscheiding.