Samenwoners wees snel en pak je voordeel

De notaris legt uit

Om straks minder erfbelasting te betalen doen samenwonenden er verstandig aan vóór 1 januari aanstaande langs de notaris te gaan voor een samenlevingsovereenkomst.

Op 1 januari aanstaande zullen weer een heleboel nieuwe wetten van kracht worden. Ongehuwd samenwonenden doen er verstandig aan vóór 1 januari aanstaande langs de notaris te gaan om een samenlevingsovereenkomst te maken. Zo kunt u er namelijk voor zorgen dat – als u overlijdt - uw partner geen of minder erfbelasting betaald. Het voordeel kan oplopen tot vele tienduizenden euro’s.

Eerlijk is eerlijk: de op 1 januari 2010 gewijzigde successiewet, heeft de positie van ongehuwd samenwonenden versoberd. Zij zijn er zonder twijfel flink op achteruit gaan. De wetgever heeft namelijk meer drempels opgeworpen om je ‘partner’ in het kader van de erfbelasting te mogen noemen. Voor de volledigheid merk ik op dat ik in deze column ‘huwelijk’ en ‘geregistreerd partnerschap’ over een kam scheer.

Wees elkaars partner!

De succesiewet heeft een aantal gunstige regelingen voor partners. Het bekendste voorbeeld is het hoge bedrag dat partners ‘gratis’ van elkaar mogen erven (in 2011 en 2012: € 603.600,00). Erft u meer dan het vrijgestelde bedrag, dan betaalt u 10 procent erfbelasting over de eerste € 118.708,00 boven het vrijgestelde bedrag; over het meerdere is 20 procent erfbelasting verschuldigd. Als u geen partner van elkaar bent, heeft u in 2011 en 2012 recht op een vrijstelling van € 2.012,00. Over het meerdere is 30 of 40 procent erfbelasting verschuldigd. Het is dus belangrijk dat u elkaars partner bent, als u tenminste wilt dat de ander gunstig van u kan erven.

Wanneer partner?

De successiewet bepaalt dat echtgenoten automatisch elkaars partner zijn; zij mogen echter niet van tafel en bed zijn gescheiden. Als u niet getrouwd bent, kunt u ook elkaars partner zijn. In 2011 moet u aan elk van de volgende voorwaarden voldoen:

-              u moet beiden meerderjarig zijn;

-              u moet op hetzelfde woonadres staan ingeschreven in de gemeentelijke basisadministratie;

-              uw ‘partner’ of u mag geen (klein- of achterklein-) kind van de ander zijn (tenzij een van de partners mantelzorger is);

-              u of uw partner mag niet reeds partner met een ander zijn.

Nieuwe voorwaarde in 2012

Vanaf 1 januari 2012 wordt er aan dit rijtje nog een extra voorwaarde toegevoegd: u moet ook een notarieel samenlevingscontract hebben dat minimaal zes maanden oud is. Als u ten tijde van uw overlijden reeds vijf jaar op hetzelfde woonadres staat ingeschreven geldt deze voorwaarde niet. In het samenlevingscontract moet tot uitdrukking komen dat u een wederzijdse zorgverplichting ten opzichte van elkaar heeft.

Als uw samenlevingscontract vóór 1 januari 2012 bij de notaris is getekend, wordt dat contract in 2012 geacht zes maanden oud te zijn. Ik geef een voorbeeld: als u op 1 januari 2012 bij de notaris een samenlevingsovereenkomst tekent en voor het overige aan alle voorwaarden voldoet, komt uw partner pas in aanmerking voor de grote vrijstelling als u op of na 1 juli 2012 overlijdt; als u het samenlevingscontract op 31 december 2011 (of daarvoor) had getekend, heeft uw partner vanaf 1 januari 2012 meteen recht op de grote vrijstelling.

Verschillende soorten samenlevingscontracten
Het kan dus verstandig zijn vandaag of morgen uw samenlevingscontract notarieel te regelen en zo te profiteren van de overgangsregeling. Let er op dat er in een samenlevingscontract veel kan worden geregeld. Met name als de vermogens van u en uw partner niet gelijk zijn of als er kinderen uit verschillende relaties zijn, kunt u vaak niet met een standaard contract volstaan. Zorg daarom dat u een ter zake kundige notaris raadpleegt.