Energielabel: het roer moet echt om!

Als notaris moet ik huizenkopers wijzen op het sinds 1 januari verplichte energielabel. Helaas staan die daar helemaal niet om te springen: ze kopen het huis toch wel. Laten we daarom het systeem veranderen! Mijn voorstel is dat energiebedrijven het label

Als notaris moet ik huizenkopers en verkopers wijzen op het nieuwe energielabel dat sinds 1 januari verplicht is. Helaas staan die daar helemaal niet om te springen, weet ik inmiddels: ze kopen het huis toch wel. Laten we daarom het systeem veranderen! Mijn voorstel is dat energiebedrijven het label voortaan gratis aan huizenbezitters verstrekken.

“Makelaars en notarissen negeren energielabel massaal”. Deze kop in het AD trok onlangs mijn aandacht. Allereerst vroeg ik mij af hoe een notaris het energielabel kan negeren. De notaris komt in veruit de meeste gevallen immers pas op het laatste deel van het kooptraject om de hoek kijken en verzorgt slechts de leveringsakte van een huis. De koop is op dat moment al lang gesloten.

Bovendien is er één belangrijke uitzondering op de hoofdregel (die voorschrijft dat de notaris de leveringsakte niet mag laten ondertekenen zonder energielabel). Als de koper uitdrukkelijk verklaart dat een energielabel voor hem niet nodig is, moet de notaris de leveringsakte van de woning tóch ondertekenen.

Kopers zien vaak af van label

Hierin schuilt hem meteen de crux: kopers verklaren maar al te vaak dat zij afzien van hun recht op een energielabel. Het aantal energielabels dat ik sinds 1 januari bij een eigendomsoverdracht heb zien voorbijkomen, was op één hand te tellen. Buiten Amsterdam worden de meeste koopovereenkomsten bovendien gesloten zonder tussenkomst van een notaris. Als de notaris de koopovereenkomst in handen krijgt, is vaak ‘het kwaad al geschied’.

Kortom, de notaris heeft geen keus. Dat notarissen de regels niet zouden naleven, is onjuist. Dat gebeurt wel degelijk, maak ik op uit gesprekken met collega's. Wat kan er dus aan gedaan worden om het energielabel toch te laten opstellen?

Paard achter de wagen

Kernprobleem is dat huiseigenaren in het huidige systeem pas op het laatst, namelijk het moment van verkoop, een energielabel moeten opstellen. Dat is het paard achter de wagen spannen. Het dwingt eigenaren tot het maken van kosten, voor iets waar ze nooit profijt van hebben.

Vandaar dat kopers totaal niet zitten te springen om het energielabel, is mijn conclusie na vele gesprekken met kopers: het huis wilden zij toch al kopen: met of zonder label. Veel liever willen ze weten hoe hoog de energienota van de verkoper is. Daarnaast vragen verkopers hun kopers vaak om van het energielabel af te zien omdat de koopsom al zodanig verlaagd is. Bovendien weet een koper mét label nog steeds niet hoeveel hij maandelijks kwijt zal zijn aan het energiebedrijf. En als de koper het verzoek van de verkoper inwilligt, zal de notaris geen label zien.

Ik onderschrijf de wens van de overheid om eigenaren van een woning inzicht te geven in het energieverbruik van hun woningen. Maar zijn wij er dan? Nee! De eigenaren moeten ook weten of zij dit verbruik kunnen terugbrengen en op welke manieren dit kan gebeuren.

Mijn voorstel: laat energiebedrijf label afgeven

Ik stel daarom voor het systeem drastisch te veranderen. Ik stel voor dat de energieleverancier verplicht is om eens in de tien jaar op eigen kosten (dus zonder directe kosten voor de eigenaar) een energielabel voor de woningen van haar abonnees uit te reiken. Het energiebedrijf kan bij het uitreiken voorstellen doen die het energiegebruik kunnen terugdringen. Het energielabel en de adviezen van het energiebedrijf zouden vervolgens ingeschreven moeten worden in het gemeentekadaster.

Voordelen

Invoering van ‘mijn systeem’ kent veel voordelen. Zo heeft niet alleen de huidige eigenaar van de woning iets aan het label, maar zijn de gegevens altijd te raadplegen door derden (bijvoorbeeld toekomstige kopers, huurders of geïnteresseerde veilingkopers, als het huis ooit geveild wordt). Ook is de overheid in staat door het analyseren van de adviezen van de energiemaatschappijen gericht beleid te ontwikkelen. Het allergrootste voordeel is echter dat het energielabel niet meer genegeerd kan worden!