Een mooie flatscreentelevisie wordt bijvoorbeeld voor steeds meer mensen bereikbaar. Elektronische apparatuur was vorige maand 10 % goedkoper dan in juli 2007. Dat hebben we te danken aan technologische vooruitgang en China, zegt CBS-hoofdeconoom Michiel Vergeer: ,,De productie wordt verplaatst naar China, waar steeds slimmer wordt gewerkt en op grote schaal. " Hetzelfde geldt, in mindere mate voor huishoudelijke apparatuur als koelkasten en wasmachines.

Ook de uitverkoop was beter dit jaar. Het CBS vergeleek in zijn inflatiecijfers de prijzen van kleding en schoenen in de uitverkoopmaand juli. In 2008 lag de prijs 1,7 % lager. Ook dat is te danken aan productie in lagelonenlanden.

Ook bellen en internetten werd goedkoper (-5,1 %). Doordat steeds meer mensen internetten en mobiel bellen, kan de prijs omlaag. Ook is er meer concurrentie.

Bij veel financiële producten voeren bedrijven zelfs ware prijzenoorlogen, gedwongen door de steeds geliefdere vergelijkingssites. Zo kunnen consumenten die even zoeken hogere rente op hun spaargeld krijgen, en besparen op de autoverzekering.

Tot zover het goede nieuws...

Daar houd het goede nieuws helaas wel op. Alles tezamen werd het leven in 2008 toch 3,2 procent duurder. In 2009 wordt dat zelfs 3,8 procent, verwacht het Centraal Planbureau. Als het kabinet de verhoging van de BTW van 19 procent naar 20 procent afblaast, gaat daar een half procentje van af.

De prijzen van vervoer en voeding stegen in 2008 het hardst. En dat telt aan, want beide maken meer dan een tiende uit van de uitgaven die een Nederlands huishouden doet.

Voedsel werd 7 procent duurder. Uitschieters zijn melk en kaas, die 17,1 procent in prijs stegen. Vergeer: ,,In China en India kopen mensen steeds meer melk en andere zuivel, zoals toetjes.’’ Ook andere belangrijke voedingsmiddelen als brood, vlees en fruit werden fors duurder. Oorzaak zijn stijgende prijzen van grondstoffen als suikerriet, tarwe en rijst. Dat komt weer door gestegen vraag, mislukte oogsten en het in gebruik nemen van steeds meer landbouwgrond voor de verbouw van gewassen voor biobrandstof. Ook de kosten voor transport stegen.

In de categorie vervoer werd vooral het gebruik van de auto duurder: maar liefst 11 procent. Dat komt door de stijgende brandstofprijzen. Die prijzen worden doorberekend in de tarieven van taxi’s en openbaar vervoer. De stijging daar was echter gering vergeleken met vliegtickets, die 25 procent duurder werden. Dat komt door kerosine, meer kosten op luchthavens en deels door de nieuwe vliegbelasing. Alleen de aanschaf van een auto is gemiddeld iets goedkoper geworden, door de verlaging van de aanschafbelasting voor auto’s met een goed energielabel of hybride auto’s.

De belangrijkste post in een huishouden is wonen: in de berekening van het CBS een kwart van het budget. De kosten stegen hier met 3,3 procent. Dat kwam vooral door de gestegen energieprijzen: daaraan is een gemiddeld gezin dit jaar zo’n 144 euro extra kwijt. Wederom is dure olie hier de oorzaak. Het wonen wordt ook duurder door stijgende huren, duurder water, en hogere gemeentelijke heffingen. Veel Nederlanders in een koopwoning krijgen, zodra de rentevaste periode van hun hypotheek afloopt, bovendien te maken met stijgende hypotheekrente.

De kosten van de zorgverzekering stegen ook in 2008. Bovendien kwam er een eigen risico van 150 euro bij, waar eerder juist korting werd gegeven aan mensen die weinig ziek waren. Uit de aanvullende pakketten verdwenen dure zaken als fysiotherapie en alternatieve geneeswijzen. Die zijn dit jaar nog aftrekbaar, maar ook dat voordeel verdwijnt in 2009.

Hoe gaat het verder met de economie?

Alle prijsstijgingen kunnen ertoe leiden dat consumenten minder uitgeven, wat slecht is voor de economie. Maar dat lijkt nu nog niet het geval, en volgend jaar trekt de inflatie wel weer bij, denkt econoom Joost Beaumont van Fortis. ,,De grote stijgingen door grondstoffen hebben we volgend jaar wel gehad. Er is dan meer inflatie door bedrijven die gestegen kosten doorberekenen. De arbeidsmarkt doet het echter goed, wat ervoor zorgt dan mensen in 2009 toch weer meer kunnen consumeren.’’