Na 2008 zullen de fiscale aftrekmogelijkheden voor buitengewone kosten drastisch worden beperkt. Ziektekosten die niet worden vergoed door uw ziektekostenverzekeraar, zijn met ingang van 2009 niet langer aftrekbaar voor de inkomstenbelasting. En daarom kan het voordelig zijn om die ziektekosten die u kunt ‘plannen’, nog snel in 2008 te maken. Voorbeelden zijn kosten voor een bril, lenzen, rollator, steunzolen of gehoorapparaat. Maar denk ook aan kosten voor tandarts, fysiotherapeut of homeopaat.

Aftrek voor wie?

Naast uw eigen ziektekosten, kunt u ook de ziektekosten aftrekken van:

• uw (fiscale) partner
• kinderen onder de 27 jaar
• inwonende ouders, broers of zussen die u verzorgt
• ernstig gehandicapte personen van 27 jaar en ouder die bij u in huis wonen

Aftrek onder welke voorwaarden?

Om in 2008 voor aftrek in aanmerking te komen, moeten de kosten die niet door uw ziektekostenverzekeraar worden vergoed, uitkomen boven de drempel van 1,65% van uw verzamelinkomen. Dit is het gezamenlijk inkomen van de boxen 1, 2 en 3 vóór aftrek van de persoongebonden aftrek. Daarnaast geldt een minimale drempel van € 115 en voor fiscale partners geldt het dubbele bedrag, namelijk € 230.

Voorbeelden aftrekposten

Voorbeelden van aftrekposten zijn:

• kosten voor behandeling en consult door (tand)artsen, psycho- en fysiotherapeuten
• uitgaven voor hulpmiddelen als een bril, rolstoel of steunzolen*
• premies en eigen bijdragen voor aanvullende ziektekostenverzekeringen
• eigen bijdrage voor de thuiszorg*
• eigen bijdrage voor verpleeghuis, gezinsvervangend tehuis of woonvorm voor gehandicapten*
• uitgaven voor een dieet, extra beddengoed of vervoer*
• kosten voorgeschreven medicijnen*
• kosten huisapotheek, dit is een vast bedrag van € 23 per persoon*
• begrafenis- en crematiekosten
• kosten van een uitvaartverzekering in natura (het meeste voordeel met koopsom!)
• kosten voor het halen van een adoptiekind uit het buitenland

De kosten die voor aftrek in aanmerking komen, zijn alleen aftrekbaar voor zover deze niet worden vergoed én voor zover ze niet vallen onder het wettelijk verplichte eigen risico van de basiverzekering van € 150.

Voorbeeld: Stel u maakt in 2008 ziektekosten voor een bedrag van € 3000. Uw verzekering vergoedt hiervan € 2000 min uw eigen risico van € 150 is € 1850. U houdt dan nog € 1000 over die u via de inkomstenbelasting kunt aftrekken en wel voor zover u de drempel van 1,65% van uw verzamelinkomen overtreft. Bij een verzamelinkomen van € 30.000 hoort een drempel van € 495 (1,65% van € 30.000) zodat u de extra kosten die u maakt boven deze drempel in aftrek kunt brengen. In het voorbeeld is dit een extra aftrekpost van € 505.

Extra’s: verhogingsfactor en extra forfaitaire aftrek

De aftrekposten zoals hiervoor zijn aangegeven, vallen uiteen in algemene, specifieke en overige buitengewone uitgaven. Vooral de groep met specifieke buitengewone uitgaven kan interessant zijn omdat uitgaven in deze subcategorie kunnen leiden tot een verhogingsfactor of een extra forfaitaire aftrek. Deze specifieke buitengewone uitgaven zijn in het overzicht aangegeven met een *.

Verhogingsfactor

Is uw (gezamenlijke) drempelinkomen in 2008 niet hoger dan € 31.589, dan mag u uw specifieke buitengewone uitgaven verhogen met 113%. Dit betekent een vermenigvuldigingsfactor van 2,13. Stel u koopt dit jaar een bril van € 350. Bij een verzamelinkomen van 30.000, leidt dit tot een aftrekpost van 350 * 2,13 = € 746. Rekening houdend met de drempel van 1,65% van 30.000, resteert een aftrekpost van € 251.

Forfaitaire aftrek

U kunt daarnaast ook nog in aanmerking komen voor de ‘chronisch ziekenaftrek’, een forfaitaire aftrek van € 821 . Deze extra aftrek is, ongeacht de hoogte van uw inkomen, van toepassing wanneer u meer dan € 325 kwijt bent aan specifieke buitengewone uitgaven (in het overzicht met een * aangegeven). U heeft dan naast aftrek van de werkelijk gemaakte kosten voor specifieke buitengewone uitgaven, een extra forfaitaire aftrekpost van € 821.

In het voorbeeld van zojuist komt u door deze extra forfaitaire aftrek uit op een bedrag aan aftrekbare kosten van € 1567 (€ 746 + € 821). Rekening houdend met de drempel van € 495 (1,65% van € 30.000), houdt u een aftrekpost over van € 1072. Wanneer u in het 42- of 52%-tarief valt, kan deze extra forfaitaire aftrek leiden tot een behoorlijke aanvullende aftrekpost. Bij deze hogere inkomensgroepen is de verhogingsfactor niet van toepassing omdat u niet aan de voorwaarde van een drempelinkomen onder de € 31.589 voldoet.

U heeft ook recht op de extra forfaitaire aftrek van € 821 wanneer u op 1 januari 2008 65 jaar of ouder was of meer dan 45% arbeidsongeschikt bent.

Voorbeeld: gebitsrenovatie

Stel u wilt nog dit jaar naar de tandarts voor een gebitsrenovatie. U bent jonger dan 65 jaar, heeft geen aanvullende verzekering en geen tandartsverzekering. De renovatie kost u € 2000 en komt voor uw eigen rekening. Het drempelinkomen van u en uw partner bedraagt € 40.000.

Naast de tandartskosten heeft u twee maal de kosten voor de huisapotheek à € 23. Uw totale kosten komen daarmee op € 2046.

Uw drempel voor aftrekbare ziektekosten bedraagt € 660 (1,65% * € 40.000) zodat u in 2008 € 1386 kunt aftrekken tegen 42%. Dit leidt tot een voordeel van € 582.

De tandartskosten vallen niet onder specifieke buitengewone uitgaven zodat het forfait voor de ‘chronische ziekenaftrek’ niet van toepassing is.

Vergoeding door werkgever

In plaats van een extra aftrekpost, kan ook worden gekozen voor een onbelaste vergoeding door de werkgever. Kosten die uw ziektekostenverzekeraar niet vergoedt, kunnen namelijk onbelast door uw werkgever worden vergoed. Ook uw eigen BV kan als werkgever deze onbelaste vergoeding verstrekken.

Zo’n vergoeding door uw werkgever/ eigen BV is vooral voordeliger wanneer u de drempel voor aftrek niet overschrijdt (zie ‘Aftrek onder welke voorwaarden’). Wanneer u de drempel van 1,65% van uw verzamelinkomen wel overschrijdt, dan zal aftrek als buitengewone lasten vaak gunstiger uitpakken dan een kostenvergoeding door uw werkgever. Vooral wanneer u ook nog gebruik kunt maken van de extra forfaitaire aftrekpost.

Voorbeeld: u koopt een bril voor € 400. Dit bedrag kan de werkgever onbelast aan u vergoeden. Gunstiger is om het de € 400 te verhogen met het extra forfaitaire bedrag voor de inkomstenbelasting van € 821 zodat u uitkomt op een aftrekpost van € 1221. Bij een inkomstenbelastingtarief van 42% betekent dit een teruggave van € 513. En dat is veel meer dan de bril u heeft gekost en ook meer dan de kostenvergoeding door uw werkgever. In dit voorbeeld ga ik ervan uit dat het drempelbedrag van 1,65% van het verzamelinkomen wordt overschreden, doordat andere aftrekbare ziektekosten zijn gemaakt en in het voorbeeld is de extra forfaitaire aftrek (de chronisch ziekenaftrek) van toepassing.

Ziektekosten naar voren!

Fiscaal gezien is het dus aantrekkelijk om uw ziektekosten vooral in 2008 te maken. Denk hierbij aan kosten voor een bril, gehoorapparaat, lenzen, rolstoel, rollator, kunstgebit of homeopathisch consult. Ook kan het de moeite waard zijn om uitgaven voor voorgeschreven medicijnen, uitgaven voor tandarts, huisarts of homeopaat al in 2008 te maken. Een tandartsafspraak begin 2009 kunt misschien zelfs vooruit betalen in 2008.

Let op: u kunt alleen uitgaven aftrekken die uw zorgverzekeraar niet vergoed en de kosten moeten ook in het jaar 2008 worden betaald!

U kunt met uw ziektekostenverzekeraar overeen komen om uw jaarpremie voor uw aanvullende verzekering voor 2009 alvast in 2008 te betalen, zodat ook deze premie meetelt in 2008. Maar: van deze laatste mogelijkheid kunt u alleen gebruik maken indien u uw (jaar)premie voor het jaar 2008 al eind 2007 heeft betaald; u kunt dus in 2008 maximaal 12 maanden aanvullende premie in aftrek brengen.

En in 2009?

Vanaf 2009 wordt de gehele buitengewone aftrekpost ziektekosten afgeschaft.

De reden voor afschaffing zijn de kosten. In 1995 kostte de regeling in totaal 125 miljoen euro, maar voor 2008 voorzag de overheid een uitgave van meer dan 2 miljard euro. Daarnaast wil de overheid dat vooral chronisch zieken en gehandicapten van de regeling profiteren. Maar veel van het voor die groep bestemde geld belandt bij andere groepen, waaronder 65-plussers. De groep chronisch zieken en gehandicapten bleek moeilijk af te bakenen. Het vorige kabinet had al besloten tot de afschaffing. Het plan is echter een jaar uitgesteld, omdat het kabinet chronisch zieken en gehandicapten wil compenseren, evenals adoptieouders.

Ter compensatie van het wegvallen van de aftrek kunnen mensen met een laag inkomen een beroep doen op de zorgtoeslag. Voor chronisch zieken, die vaak levenslang voor grote uitgaven staan in verband met hun ziekte of handicap, zal waarschijnlijk een aparte tegemoetkoming ingevoerd worden.