Werkgever mag piercing verbieden

Politieagenten mogen straks geen oorbellen en piercings meer dragen van minister Ter Horst. Idee is dat de politie onpartijdig moet zijn. Niet alleen de overheid, ook bedrijven vaardigen dergelijke regels uit.

Politieagenten mogen straks geen oorbellen en piercings meer dragen van minister Ter Horst (Binnenlandse Zaken). Ook religieuze uitingen worden voortaan verboden. Idee is dat de politie onpartijdig moet zijn. Niet alleen de overheid vaardigt dergelijke regels uit.

Een verkoopmedewerker vertelde mij laatst dat zijn baas het personeel verbood sokken met stripfiguren te dragen. Ze zouden de geloofwaardigheid van de drager ervan aantasten bij zakelijke besprekingen. En een hotel op Schiphol ontsloeg een schoonmaker die Sikh was geworden en een kirpan, een soort dolk, als religieus symbool wilde dragen. Hoe staat de rechter tegenover zulke kledingvoorschriften? Zijn ze afdwingbaar?

Om bij de stripsokken te beginnen: een verkoopmedewerker vertelde mij laatst dat zijn baas een wel heel specifieke regel had uitgevaardigd; het was het personeel namelijk verboden sokken te dragen waarop stripfiguren staan afgebeeld. De stripfiguren zouden de geloofwaardigheid van de drager ervan aantasten bij zakelijke besprekingen.

Niet representatief

Ook vanwege hygiëne worden kledingvoorschriften door werkgevers gesteld. Vorig jaar ontsloeg een kinderdagverblijf in Amersfoort een van haar leidsters omdat zij drie oorbellen per oor droeg en daarmee in strijd handelde met de hygiëne en niet representatief zou zijn. De kantonrechter oordeelde dat het dragen van een paar oorbellen niet in strijd is met de hygiëne-eisen en zag niet in waarom dat bij het dragen van meerdere paren anders zou zijn. Het dragen van meer dan een paar oorbellen werd niet in de beleidsregels van het kinderdagverblijf verboden en bovendien droeg de leidster haar zes oorbellen al vanaf haar eerste werkdag. Daarnaast hadden de ouders er nooit over geklaagd.

Sikh met dolk

Een schoonmaakmedewerker van een hotel te Schiphol keerde ooit van vakantie in India terug als Sikh. Sindsdien droeg hij een baard, knipte hij zijn haar niet meer en bedekte hij dit in een tulband. Ook moest hij als Sikh een kirpan, een soort dolk, bij zich dragen. De rechter vond dat de kirpan niet als een wapen in de zin van de Wet wapens en munitie kon worden aangemerkt omdat deze niet scherper is dan een briefopener. Bovendien was de Sikh bereid de kirpan onder zijn kleren te dragen, waardoor niemand hem zag en er aanstoot aan hoefde te nemen.

Omdat het uiterlijk van de man verzorgd was, hij had aangeboden een tulband in dezelfde kleur als zijn uniform te dragen en hij vanuit zijn functie weinig contact heeft met klanten, achtte de rechter het niet aannemelijk dat het imago van het hotel door het uiterlijk van de werknemer geschaad zou worden.

Positieve draai

De betreffende Sikh heeft na de rechtszaak nog bijna tien jaar in dienst van het hotel gewerkt en nam daar zelfs een prominente plek in waarin hij veel klantencontact had. Tot grote spijt van het hotel is hij inmiddels verhuisd naar Engeland. Het hotel heeft het opvallende uiterlijk van deze medewerker dus een positief draai weten te geven.

Ook een juwelier die een medewerkster meende op staande voet te kunnen ontslaan wegens een tongpiercing, werd door de rechter teruggefloten. Hoewel de rechter wel begreep dat niet alle klanten van de juwelier de tongpiercing zouden waarderen, leverde noch het dragen van een tongpiercing, noch de weigering deze te verwijderen een dringende reden voor ontslag op staande voet op. Of de medewerkster er nog werkzaam is en inmiddels een briljantje in haar tong draagt, is niet bekend.

Doorschijnende blouse

Gall & Gall ontsloeg in 2005 een 51-jarige medewerkster omdat zij weigerde de nieuwe bedrijfskleding te dragen. Zij vond de blouse te doorschijnend en de sloof zou haar niet staan als zij een korte rok aan had. In dat geval vond de rechter het van belang dat de bedrijfskleding onderdeel uitmaakte van een marktstrategie van het bedrijf. Het voorschrijven van deze bedrijfskleding kon niet worden beschouwd als een onaanvaardbare aantasting van het privéleven van de werkneemster. De rechter ontbond de arbeidsovereenkomst tussen partijen en kende de werkneemster, die wel altijd uitstekend had gefunctioneerd, geen vergoeding toe.

Postbodes: korte broek in de zomer?

En hoe zat het ook al weer met de postbodes die het recht op het dragen van korte broeken in de zomer eisten en meenden dat er sprake was van een ongeoorloofd onderscheid naar geslacht omdat hun vrouwelijke collega's hun lange broek konden verruilen voor een broekrok?

De rechtbank oordeelde dat de kledingvoorschriften voor postbodes niet beschouwd kunnen worden als arbeidsvoorwaarden, maar gezien moeten worden als ordevoorschriften. Arbeidsvoorwaarden kunnen niet zo eenvoudig gewijzigd worden; ordevoorschriften wel. Zelfs als er wel sprake zou zijn van arbeidsvoorwaarden, dan mocht de werkgever (destijds PTT) het dragen van de korte broek volgens de rechter verbieden. Het dragen van een korte broek door mannelijke postbodes zou in Nederland niet algemeen geaccepteerd zijn en de PTT mocht daarmee rekening houden, omdat zij met haar kledingvoorschriften een degelijk en representatief imago nastreeft.

Conclusie: kledingvoorschriften mogen

Ja, een werkgever mag kledingeisen stellen aan zijn werkgevers. Als het bedrijf dat zijn werknemers op hun sokken laat letten, dit heeft opgenomen in een huishoudelijk reglement en de voorschriften onderdeel laat uitmaken van de marktstrategie en het imago van het bedrijf, doet de werknemer er verstandig aan de stripfiguren voortaan in de la te laten liggen.

Ook de politie lijkt er aan te moeten geloven. Wel moet hierbij nog worden aangetekend dat niet het reguliere arbeidsrecht, maar het specifieke ambtenarenrecht van toepassing is. Het lijkt echter onwaarschijnlijk dat de uitkomst anders zou zijn. Ook bij Defensie werkt bijvoorbeeld al jaren met kledingvoorschriften.