Alimentatiebetaler kan ex een flinke hak zetten

Met behulp van de fiscus kunnen alimentatiebetalers binnenkort flink geld besparen en hun ex daarvoor laten opdraaien. Tenminste als de Hoge Raad het advies van zijn Advocaat-Generaal overneemt.

In mijn vorige column vertelde ik u hoe de rechtbank "de rijke ex-echtgenoot" te hulp schoot, toen zijn ex zich asociaal gedroeg. Op 17 juli jl. bracht de Advocaat-Generaal bij de Hoge Raad zijn advies aan de Hoge Raad uit. Als dit advies wordt overgenomen kunnen gulle gevers en alimentatiebetalers in aanmerking komen voor een flink belastingvoordeel.

De Advocaat-Generaal

Als u al procederend bij de Hoge Raad (de hoogste Nederlandse rechter) uitkomt, doet hij natuurlijk niet zomaar een uitspraak. De Hoge Raad luistert goed naar de argumenten van de beide kemphanen en vraagt daarnaast ook advies aan de Procureur-Generaal. Dit is een onafhankelijke en briljante jurist die samen met zijn medewerkers (de advocaten-generaal) adviseert. De Procureur-Generaal en de Advocaten-Generaal worden - net als rechters – voor het leven benoemd.

Dubbel feest voor de schenker

Ik schreef al eerder in een column dat de Nederlandse fiscus schenkingen aan goede doelen wil promoten. Om die reden zijn schenkingen soms aftrekbaar. Als u meer dan één procent van uw onzuivere inkomen in een kalenderjaar aan een goed doel heeft geschonken, is het meerdere boven dat procent aftrekbaar voor de inkomstenbelasting (met een maximum van tien procent van uw onzuivere inkomen). De fiscus heeft dus een soort drempelbedrag ingesteld: hoe hoger het inkomen, des te hoger de drempel.

Als u echter in een notariële akte aan het goede doel belooft om tenminste 5 jaar lang een bepaald bedrag te zullen schenken, dan heeft u geen drempel. We noemen zo’n schenking ook wel een lijfrente-schenking. Het hele bedrag dat u in een kalenderjaar schenkt, is dan fiscaal aftrekbaar. Let wel op: vijf jaar is vijf jaar. Als u bijvoorbeeld in het derde jaar stopt met betalen, moet u het voordeel dat u de eerste twee jaren heeft gehad, teruggeven aan de fiscus.

De zaak Jennifer

Er is dus een verplichting om écht te schenken. In de procedure die bij de Hoge Raad terecht kwam, ging het om het volgende. Iemand, laten we haar Jennifer noemen, had een goed doel een lijfrente geschonken. Jennifer had beloofd om gedurende vijf jaar elk kalenderjaar aan het goede doel € 72.605,00 te schenken.

Er was dus sprake van een overeenkomst (namelijk een schenkingsovereenkomst); Jennifer was een verplichting aangegaan. Om die reden vond Jennifer het ook logisch dat zij- behalve het bedrag dat zij daadwerkelijk in dat kalenderjaar geschonken had (€ 72.605,00) - ook nog de gemiddelde contante waarde van haar schenkingsverplichting over de nog resterende jaren in Box 3 in mindering mocht brengen. Als haar redenering juist zou zijn, zou Jennifer in 2001 € 285.897,00 in mindering op haar Box 3 vermogen mogen brengen; in 2002 zou dat € 227.587,00 zijn.

De fiscus was zoals u waarschijnlijk al verwacht, het hier niet mee eens. Zij vond dat Jennifer van twee walletjes wilde eten en weigerde de aftrek toe te passen. Jennifer ging daarom in beroep bij de rechtbank; daar ving zij ook bot. Daarom legde zij deze kwestie voor aan de Hoge Raad. Op 17 juli jl. heeft de Advocaat-Generaal zijn advies aan de Hoge Raad uitgebracht. Kort gezegd, koos de Advocaat-Generaal partij voor Jennifer. Nu is het wachten of de Hoge Raad dit advies opvolgt.

Als u ook lijfrenteschenkingen bent aangegaan, doet u er naar mijn mening verstandig aan, om de contante waarde van de schenkingen over de jaren die nog voor de boeg liggen nu als schuld in Box 3 op te voeren. Als uw IB-aanslag over het vorige kalenderjaar/de voorgaande kalenderjaren nog niet definitief is, kunt u “uw fout” herstellen.

Meevaller voor alimentatieplichtigen

Als de Hoge Raad het met de Advocaat-Generaal eens is, heeft dat naar mijn mening ook gevolgen voor de alimentatie. Ex-echtgenoten (en mensen die een geregisteerd-partnerschap waren aangegaan) kunnen straks niet alleen het in een kalenderjaar betaalde bedrag aan partneralimentatie aftrekken voor de IB, maar ook nog eens de contante waarde van de toekomstige alimentatieverplichting aan hun ex-partner.

Zij doen er daarom verstandig aan nu al de contante waarde van de nog resterende alimentatietermijnen voor de IB in aftrek te brengen.

Pech voor alimentatiegerechtigden

Ik hoor u al denken: “Dit is te mooi om waar te zijn; zijn er geen nadelen aan het advies van de Advocaat-Generaal verbonden?”. Ja, er is één groot nadeel. Als de ene ex-echtgenoot een plicht tot betalen heeft, heeft de andere een recht om te ontvangen. Naar mijn mening moet de contante waarde van dit recht (dat is dezelfde waarde als de contante waarde van de verplichting) bij de alimentatiegerechtigde via de inkomstenbelasting worden belast.

Daardoor gaat de ontvangende ex-echtgenoot er in de meeste gevallen financieel op achteruit.

Scheiden na 17 juli 2008

Als u in een echtscheiding verkeert, is het verstandig om in het echtscheidingsconvenant met het advies van de Advocaat-Generaal rekening te houden. Stel dat de Hoge Raad Jennifer gelijk geeft, dan zal dit bij de alimentatiegerechtigde tot een ander – minder vrolijk - financieel plaatje leiden.

Het is daarom verstandig om de juiste adviseurs te raadplegen. In echtscheiding gespecialiseerde notarissen zullen dit punt en andere belangrijke kwesties zelf aansnijden als u via hen de echtscheiding regelt. Via de Vereniging van Mediators en Scheidingsbemiddelaars in het Notariaat (VMSN, www.vmsn.nl ) komt u in contact met dergelijke notarissen.