2008 is het laatste jaar waarin u kosten in verband met overlijden of begrafenis mag aftrekken. Daaronder valt ook een uitvaartverzekering.

Door een uitvaartverzekering op koopsom te nemen voor uzelf, uw partner en eventueel uw kinderen onder de 27, betaalt u in een keer de begrafeniskosten in 2008. Dat zijn duizenden aftrekbare euro's, en mocht het tot een overlijden komen, dan hebben de nabestaanden geen kosten meer.Extra voordeel is dat de waarde van de polis ook niet wordt belast als vermogen, zolang de waarde onder 6590 euro per verzekerde blijft.

Een goed idee dus, zo'n polis? Er zijn wel de nodige adders onder het gras.

Fiscale voorwaarden

De verzekering moet aan fiscale voorwaarden voldoen. Het basisbeginsel is dat de fiscus een garantie wil, dat het geld dat u nu besteed aan een polis, ook echt voor de uitvaart bestemd zal zijn, en niet ergens anders voor. Niet nu en nooit in de toekomst.

De uitvaartpolis moet daarom op naam staan, en mag niet overdraagbaar zijn aan een ander persoon. Hij mag niet achteraf weer afgekocht kunnen worden. Het geld mag niet aan uzelf worden uitgekeerd, geheel of gedeeltelijk, of gebruikt voor iets anders dan de begrafenis. Dit alles moet duidelijk in de overeenkomst staan.

In praktijk betekent dit, dat alleen verzekeringen in natura aftrekbaar zijn. In natura wil hier zeggen: de verzekeraar betaalt rechtstreeks aan de uitvaartondernemer, zonder tussenkomst van de overledene of diens erven. Ook in het zeldzame geval dat er geld overblijft in de polis na de uitvaart, mag dit niet gerestitueerd kunnen worden.

In sommige gevallen wordt een natura-polis gecombineerd met een extra bedrag verzekerd kapitaal, vrij te besteden aan meerkosten. Als u dat extra kapitaal zelf in handen krijg, met de mogelijkheid het eventueel ook ergens anders aan te besteden, dan is de premie voor dat vrij besteedbare deel niet aftrekbaar. Het deel in natura uiteraard wel.

Wat betreft de datum waarop alles geregeld moet zijn: waar het om gaat, is de datum waarop het geld veschuldigd was en betaald is. Als dat in 2008 is, is de polis aftrekbaar. Anders niet. U moet dus met de verzekeraar afspreken dat u nog in 2008 moet betalen. De datum waarop de polis ingaat is niet van belang.

Dekking wel voldoende?

Neemt u een verzekering in natura, dan moet u zeer goed opletten wat er gedekt is. Vaak moet er bijbetaald worden, als u meer eten wilt bij de receptie, een duurder graf dan het standaardbedrag, meer rouwkaarten, et cetera. Kijk goed of al uw wensen vervuld worden in de polis.

De Nederlandse Mededingingsautoriteit merkte in een rapport ook al eens op dat mensen veel te vaak moeten bijbetalen bij hun uitvaartverzekering. Zie dit artikel:

• NMa: "Bijbetalen bij uitvaartverzekering groot probleem"
• Rapport NMa 'Monitor financiele sector: de markt voor natura-uitvaartverzekeringen'

Polis waardevast?

Velen van ons hebben wel meegemaakt, dat bij het overlijden van ouders of grootouders een oude begrafenisverzekering opdook, die maar een paar honderd euro uitkeerde. Dat was dertig jaar geleden, toen de polis werd afgesloten, misschien een aardig bedrag. Maar in 21ste eeuw is het bij lange na niet genoeg om de begrafenis te betalen.

Dit soort situaties ontstaat als iemand een polis afsluit die een vast bedrag uitkeert, en vervolgens nog lang blijft leven.

Stel, een man sluit op zijn 55ste een polis af voor 3000 euro, die 5000 euro aan waarde uitkeert bij overlijden. Stel dat hij 85 wordt. Dan heeft hij in 30 jaar dus 2000 euro rente gekregen, wat neerkomt op een jaarlijks rendement van 1,75 procent. Niet echt denderend. En hoogstwaarschijnlijk onvoldoende om de inflatie bij te houden.

Bij een polis die in natura is in de oorspronkelijke zin het woord (die recht geeft op een graf en twee lijkwagens, ongeacht de kosten), is dit geen probleem. Veel verzekeraars hanteren echter, ook bij aftrekbare naturaverzekeringen, een bepaald gereserveerd maximaal bedrag.

Polisvoorwaarden niet achteraf verslechterd?

Als u eenmaal een fiscaal aftrekbare polis heeft afgesloten, kunt u niet meer terug. Dat was namelijk de voorwaarde voor de fiscus.

Dit brengt een verzekeraar in de gelegenheid u flink af te knijpen. U moet met name oppasen voor de zogenaamde en bloc-clausule. Die geeft de verzekeraar het recht om gedurende de looptijd de dekking te wijzigen. Een voorbeeld uit de algemene voorwaarden uitvaartorganisatie Yarden:

Weliswaar hebt bestaat het recht naar aanleiding van de wijziging de polis op te zeggen. Maar geld terug ontvangen was nu juist verboden in verband met de aftrekbaarheid. U zit dus in de val.

In 2007 ontstond rondom een poliswijziging Yarden flink controverse. Het bedrijf hanteerde tientallen verschillende soorten polissen die nog waren uitgegeven door rechtsvoorgangers als Nuva, AVVL en FUV.

Dat moest simpeler en daarom kregen alle klanten voortaan dezelfde nieuwe polis. Sommige klanten gingen erop vooruit, maar anderen hadden een naturapolis (met verzekerde kopjes koffie, aantallen volgauto's, et cetara), die ineens werd omgezet in een verzekerd vast bedrag. Veel klanten vonden dat bedrag te laag.

Na klachten bij instanties werd de verandering teruggedraaid, omdat de oude polisvoorwaarden van rechtsvoorgangers dit soort wijzigingen niet toestonden. Maar dat gebeurde alleen voor klanten die ook echt klaagden, en in de huidige voorwaarden heeft Yarden het recht tot wijziging wel voorbehouden.

Hoe de juiste polis te vinden?

Vergelijkingssite Independer biedt een zoekmodule voor uitvaartverzekeringen.

Wie bij de gevonden polis op 'details' klikt, vindt alle hierboven beschreven relevante kenmerken van de polis. Idealiter zouden die er zo uitzien voor een aftrekbare natura-polis:

• Vergelijk uitvaartverkeringen bij Independer

Een grafrecht?

U kunt zich ook beperken tot de koop van een grafrecht. Dat is een grote kostenpost binnen de uitvaart: grafrechten kosten van een paar honderd tot wel een paar duizend euro, afhankelijk van de gewildheid van de begraafplaats, de grootte van het graf (aantal personen) en de duur van het recht.

Dit moet echter via speciale tussenpersonen gebeuren, omdat begraafplaatsen meestal niet kunnen voldoen aan de fiscale eisen. Zo'n tussenpersoon is bijvoorbeeld Grafzorg Nederland, in feite een stichting waar u het geld parkeert. Deze stichting regelt dan uw grafrecht. De stiching doet dit inmiddels voor meer dan 4000 graven.

Sommige begraafplaatsen laten het toe om een al voor overlijden uit te zoeken en te reserveren. U betaalt dan vooruit, en daarmee dus een periode voor een ongebruikt graf. Bij een graf voor onbepaalde tijd kost dat u in feite niets extra.

Een grafrecht kan eeuwigdurend zijn, of voor een lange periode (20 of 30), waarbij in het laatste jaar steeds verlengd kan worden, met meestal 10 jaar. Een grafrecht is geen eigendom, maar alleen het recht om bepaalde grond als graf te gebruiken.

Een deposito?

Het is ook toegestaan om geld op deposito te zetten voor een begrafenis. Hier gelden dezelfde voorwaarden als voor de uitvaartverzekeringen: het geld moet gegarandeerd nooit voor iets anders gebruikt kunnen worden dan voor uw begrafenis, of dat van uw vrouw en kinderen, en dat moet in de voorwaarden staan.

Het is mogelijk hiervoor een constructie op te zetten bij de notaris. Dit is helaas duur en gecompliceerd. Grafzorg Nederland is een voorbeeld van een stichting die dit soort deposito's ook verzorgd. Het deposito biedt een jaarlijkse rente die gelijk is aan CBS-inflatiecijfers. Een andere stichting is Cura et Certitudo uit Alphen aan den Rijn, bereikbaar via de website van Kramer Uitvaartzorg uit die plaats.

Uitvaartverzorger Monuta biedt ook deposito's. De rente hierop is echter laag, tenzij u besluit het geld te besteden aan een uitvaart verzorgd door Monuta.

Meer informatie?

• www.uitvaart.nl