Bij uitkeringsinstantie UWV Werkbedrijf volgen jaarlijks meer dan 40.000 ww'ers een scholingstraject. Het betreft vooral korte cursussen, zoals een sollicitatietraining. P. Koning, scholingsexpert van het Centraal Planbureau (CPB): ,,Wil bijscholing van werklozen kans van slagen hebben, dan moet de cursist echt gemotiveerd zijn. Bij laagopgeleiden ligt dat moeilijk. Die hebben vaak geen beste herinneringen aan school. Voor hen is het belangrijk dat er veel praktische elementen in zitten.’’

• Meer weten? Lees ook: 'Bijscholing geen wondermiddel'

Arbeidsmarktonderzoekers menen dat iemand die een cursus volgt, stopt met het zoeken naar een baan. Het komt voor dat ze een aangeboden baan niet kunnen accepteren omdat ze hun cursus moeten afmaken.

Omscholen is duur

Ook het òmscholen van mensen is gemakkelijker geroepen dan gedaan, vindt hoogleraar arbeidseconomie en sociaal beleid dr. L.Borghans. ,,De opleiding om iemand om te scholen is duur, je kunt ondertussen niet werken en je een nieuw beroep eigen maken kost járen.’’

Ook aan de veel bejubelde bijscholing voor werkenden die op die manier hun baan zouden kunnen houden, zitten haken en ogen. Borghans: ,,Ik heb geprobeerd te meten wat het succes zou moeten zijn. ,,Het bleek dat 94 procent van wat we leren op het werk in de praktijk gebeurt. Blijft er 6 procent over dat mensen oppikken van een cursus."

D. Webbink (bijscholingsdeskundige van werkenden bij het CPB) heeft dezelfde ervaringen: er wordt tenonrecht gedacht dat bijscholing de sleutel tot succes was. De deelnemers maakten tenslotte progressie. ,,Maar niet de training, maar de persoonlijkheid van de werknemer speelt de belangrijkste rol. Bedrijven sturen meestal gemotiveerde, ambitieuze werknemers naar cursus."

Scholing bij WTV verplicht

Voor bijscholing en omscholing zijn miljarden beschikbaar. Het re-integratiebudget van het UWV werkbedrijf en de gemeenten bedraagt 1,9 miljard euro. Daarnaast dragen werkgevers en werknemers geld af aan scholingsfondsen die samen ruim een miljard in kas hebben.

Intussen komen er alleen maar nieuwe scholingsmogelijkheden bij. De 665 bedrijven die toestemming hebben gekregen voor werktijdverkorting voor hun personeel, moeten van minister Donner verplicht aan scholing doen. ,,Scholing in wat?’’ vraagt hoogleraar Borghans zich af. ,,Van tevoren weet je niet waar je kansen liggen."