Het lijkt op een drukkerij, die besluit niet meer te gaan drukken. Of een antiquair die stopt met antiek. De SNS Bank stopt met het uitgeven en innemen van geld op zijn 150 filialen. Over drie maanden kunnen rekeninghouders in geen enkel filiaal meer voor geldhandelingen terecht.

De operatie heeft de naam ‘eigentijds bankieren’ gekregen, maar hoewel de stap zeker modern genoemd kan worden, is de vraag waarom de vierde bank van Nederland dan eigenlijk nog filialen heeft. Het omgekeerde blijkt echter waar: SNS verdubbelt het aantal filialen de komende twee jaar naar driehonderd om landelijke dekking te krijgen en de positie in de Randstad te versterken.

Woordvoerder van de bank Roland Kroes herkent het onbegrip. ,,Een bank is er voor geld, dat is duidelijk. Maar veel mensen vergeten dat bij ons nog maar één procent van de klanten geregeld een geldhandeling doet aan onze balies. Dan is het niet eens meer de vraag of dat lonend is, zeker als je weet dat het alleen maar nog minder zal worden.’’

Met het stoppen met de geldhandelingen dwingt de SNS Bank zijn klanten om online te bankieren, of ze dat leuk vinden of niet. Een kind kan zijn spaarvarken bijvoorbeeld niet meer komen legen. ,,De ouders moeten daar inderdaad een andere manier voor vinden,’’ bevestigt Kroes. ,,Bijvoorbeeld door de spaarpot samen met zoon- of dochterlief thuis te legen en het geld digitaal op de spaarrekening over te maken. Het cashgeld kunnen ze dan zelf gebruiken.’’

Flinke aderlating

Zullen er geen massa’s kinderen langskomen, voor een grote groep ouderen is het verdwijnen van het traditionele bankkantoor wel degelijk een flinke aderlating. Senioren hebben vaak moeite met internetbankieren of voelen zich ongemakkelijk als ze geld moeten pinnen op straat.

SNS Bank zegt echter maatregelen te hebben genomen om het leed te verzachten. ,,In onze filialen komen computers waar ouderen hun betalingen kunnen doen en een handje geholpen kunnen worden, als ze dat willen. Willen of kunnen ze dat niet, dan is het mogelijk geld thuis te laten bezorgen of te verzenden.’’

Die computers zijn bovendien in hoogte verstelbaar, zodat ouderen en minder validen er goed gebruik van kunnen maken.

Advies ingewonnen

Volgens Kroes is voor deze alternatieven advies ingewonnen bij ouderenbonden ANBO en Unie KBO. Dat is inderdaad het geval, bevestigt Arno Heltzel van Unie KBO. ,,Wij zijn blij dat SNS contact heeft gezocht, maar betreuren het dat ouderen niet meer voor geldtransacties bij de bank terechtkunnen. Helaas hebben wij hen niet kunnen overtuigen.’’

Hij had gehoopt op een lange overgangsperiode. ,,Natuurlijk sluiten wij ons niet af voor de realiteit dat de digitalisering van geldzaken, begonnen met de pinpas, een onomkeerbaar proces is.’’ Alleen is er een groep ouderen die je nooit het internet op zult krijgen, constateert hij. En die dreigen daardoor wel losgerukt te worden van de samenleving. ,,Je kan deze mensen een computer cadeau doen, maar dan gaan ze die nog niet gebruiken. Het zal nog zeker een generatie duren voordat alle ouderen online zijn.’’

Cash-vrij

Met het besluit van de vierde bank van Nederland om met geldhandelingen te stoppen is een nieuwe stap gezet om de omloop van contant geld in ons land te bemoeilijken.

Over enkele jaren worden de supermarkten geld-vrij en op tal van andere plaatsen (parkeren, openbaar vervoer, de kantine op het werk) komen er al geen biljetten of munten meer aan te pas. Daar moet met chipknip of ov-chipkaart worden betaald.

(On)veiligheid in winkels en ook voor de mensen die het contante geld naar de banken moeten vervoeren, heeft er veel mee te maken dat Nederland op dat punt een voortrekkersrol vervult.

Voorlopig is de SNS Bank de eerste die het helemaal zonder geld doet. Maar Roland Kroes is ervan overtuigd, hoewel de andere banken het misschien niet zullen bevestigen, dat ze er allemaal over praten. „Dat weet ik heel zeker.’’

Uit een rondje langs ABN AMRO, ING en Rabobank blijkt niet dat zij de stap van SNS Bank willen volgen. ,,Wij zien dat onze klanten nog graag geld storten of opnames doen op onze kantoren,’’ zegt Anneloes Geldermans van ING. ,,We hebben geen plannen om dat te veranderen. Sterker nog, door onze fusie met de Postbank zijn we net bezig ons kantorennetwerk opnieuw op te bouwen.’’